۱۳۹۳ آبان ۲۲, پنجشنبه

دایرة المعارف فلسفه بورژوائی واپسین (208)

اثری از مجید افسر 
پروفسور دکتر هانس هاینتس هولتس   
فصل ششم
متافیزیک
برگردان شین میم شین

بخش دهم
اقدامات بورژوائی در زمینه نوسازی متافیزیک:
ژان پل سارتر
مارتین هایدگر
ارنست بلوخ

·        تخریب متافیزیک (و به عبارت دیگر خود خراب سازی متافیزیک) از وضع ایده ئولوژیکی طبقه بورژوازی سرچشمه می گرفت.
·        طبقه بورژوازی قادر به اجرای برنامه ترقی طلبانه مرحله قهرمانی خود نبود و مجبور به صرفنظر از طرح مبتنی بر وحدت تاریخ جهانی بود و پیشرفت علوم منفرد را برای روند انباشت سرمایه به خدمت می گرفت.

1
·        اما علیرغم آن، صرفنظر از فلسفه ی قانع کننده ای که درک انسان ها از زندگی را سازمان دهد، به هیچ وجه من الوجوه، به نفع بورژوازی نبود.
·        چون در غیاب چنین فلسفه ای بورژوازی نمی توانست به حفظ سرکردگی (هژمونی) خود بر مجموعه جامعه و به عرضه مدل قابل اعتمادی در رابطه با سمتگیری جهانی نایل آید. 

2
·        از این رو، مشخصه اصلی فلسفه بورژوائی در قرن بیستم عبارت است از نیاز مبرم به متافیزیک و همزمان، ناتوانی از بر آورده سازی معنامند و مثبت این نیاز.
·        (هانس هاینتس هولتس، «آلمان فدرال پس از 1945، دفاع از ایزولاسیون»، دفاتر سیاسی آلمانی و بین المللی، 1979، ص 1255، ص 1373)

3
·        این نیاز پس از انقلاب اکتبر محسوس تر می شود.
·        چون پس از پیروزی انقلاب اکتبر، جلوگیری از نفوذ سوسیالیسم علمی در روند تشکیل جهان بینی و در پیشاهنگ کارگری امکان ناپذیر می گردد.
·        مهم تر از آن، اینکه سوسیالیسم علمی به مثابه تئوری رهنمای عمل جنبش جهانی ـ تاریخی پیروزمند تقویت می شود و تحکیم می یابد.
·        آن سان که حتی خطر آن می رود که میراث کلاسیک بورژوائی را تقبل کند و توسعه دهد.

4
·        در این شرایط است که مواضع نظری ئی پا به صحنه می گذارند که نفوذ ایده ئولوژی بورژوائی را با تکانه هائی از فلسفه مارکسیستی منعکس می سازند و یا خود به نطفه های این نفوذ مبدل می شوند.

5
 گئورگ لوکاچ (1885 ـ 1971)
فیلسوف، منتقد ادبی مجارستانی
آثار او:
تاریخ و شعور طبقاتی
روح و فرم
تئوری رمان
اگزیستانسیالیسم و مارکسیسم
تخریب خرد
اونتولوژی و مارکس
استه تیک

·        متنفذترین اثر از این نوع، اثر گئورگ لوکاچ تحت عنوان «تاریخ و شعور طبقاتی» (در سال 1923) بوده است که علیرغم (و یا احتمالا به دلیل) داشتن جنبه های ایدئالیستی هگلی ساز متعدد، تأثیر عظیمی بر فلسفه بورژوائی می نهد و آن را به چالش مستقیم با ماتریالیسم تاریخ وامی دارد.
·        (مراجعه کنید به اروایلر، «لوکاچ»، 1978
·        دلاوگا، «ایده ئولوژی به مثابه اوتوپی»، 1977)

6
 ماکس هورکهایمر (1895 ـ 1973)
فیلسوف اجتماعی آلمانی
رئیس مکتب فرانکفورت
آثار:
دیالک تیک روشنگری (با آدورنو)
انتقاد از خرد ابزاری
تئوری سنتی و انتقادی

·        پذیرش مارکسیسم از سوی مکتب فرانکفورت و بویژه در آثار ماکس هورکهایمر، اگرچه با درک بورژوائی از آن صورت می گیرد، ولی حاکی از این نیاز بوده است. 

7
 بنه دتو کروسه (کروتسه) (1866 ـ 1952)
فیلسوف ایدئالیست، هومانیست، مورخ، سیاستمدار، 
مورخ هنری ایتالیائی
مؤلف آثار متعدد

·        اهمیت چالش با مارکسیسم برای ایده ئولوژی بورژوائی را می توان در اثر بنه دتو کروسه بوضوح دید، که برای ایدئالیسم بورژوائی، فونکسیون راهنما قائل می شود. 

ادامه دارد.

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر